Mag je loonstroken opvragen bij sollicitanten?

In sollicitatieprocedures duikt hij hardnekkig op: de vraag om een recente loonstrook. Soms om het salarisvoorstel te onderbouwen, soms ‘ter verificatie’. Juridisch is dat echter een riskante reflex. In dit blog leggen we uit waarom het opvragen van loonstroken bij sollicitanten niet is toegestaan, welke regels hieraan ten grondslag liggen en wat je als werkgever wél kunt doen.

Waarom om loonstrook vragen problematisch is

Het opvragen van loonstroken bij sollicitanten is in strijd met de AVG, omdat het gaat om een verwerking van persoonsgegevens die niet noodzakelijk is en waarvoor geen geldige rechtsgrond bestaat.

Een loonstrook bevat veel meer informatie dan nodig is om een sollicitant te beoordelen, waaronder:
Juist die combinatie maakt de loonstrook juridisch gevoelig. De werkgever heeft die gegevens in de sollicitatiefase simpelweg niet nodig.

De wettelijke basis: de AVG

1. Dataminimalisatie (art. 5 lid 1 sub c AVG)
Persoonsgegevens moeten toereikend, ter zake dienend en beperkt tot wat noodzakelijk is voor het doel.
Het doel van een sollicitatieprocedure is het beoordelen van geschiktheid. Daarvoor is een loonstrook niet nodig. Dat betekent dat het opvragen ervan disproportioneel is en dus in strijd met dit beginsel.

2. Geen geldige rechtsgrond (art. 6 AVG)
Voor verwerking van persoonsgegevens is een rechtsgrond nodig. Die ontbreekt hier:Uitvoering van een overeenkomst: er is nog geen arbeidsovereenkomst.
• Gerechtvaardigd belang: faalt de proportionaliteits- en subsidiariteitstoets.
• Toestemming: is niet geldig in een afhankelijke relatie.

3. Toestemming is hier geen oplossing
In arbeidsrelaties – en ook in de precontractuele fase – geldt dat toestemming bijna nooit “vrij” is. De sollicitant wil de baan, en die afhankelijkheid ondermijnt echte keuzevrijheid. Dat is vaste uitleg in de AVG-praktijk.

Standpunt van de Autoriteit Persoonsgegevens

De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) is helder: werkgevers mogen in sollicitatieprocedures alleen strikt noodzakelijke gegevens verwerken. Financiële bewijsstukken zoals loonstroken worden door de AP gezien als klassieke voorbeelden van te veel gegevens.

Dit is geen vrijblijvende mening, maar handhavingsbeleid. Afwijking hiervan vergroot het risico op een onderzoek of sanctie.

Europees kader
Ook op Europees niveau (EDPB richtsnoeren) geldt dat in sollicitatieprocedures een zeer strikte noodzaakstoets wordt toegepast. Documenten die meerdere, samengestelde persoonsgegevens bevatten – zoals loonstroken – zijn daarmee onverenigbaar.

Maar wat mag dan wél?

Gelukkig is er genoeg ruimte om het gesprek over salaris netjes te voeren. Dit mag je wel doen:

• vragen naar een salarisindicatie;
• vragen naar de salarisverwachting;
• transparant zijn over de bandbreedte van de functie;
• arbeidsvoorwaarden bespreken zonder bewijsstukken.

Na indiensttreding (dus pas als de arbeidsovereenkomst er is) mag je de gegevens opvragen die nodig zijn voor de loonadministratie.

En vragen naar het laatstverdiende salaris? Dat is juridisch niet expliciet verboden, maar:
• het is steeds minder gebruikelijk;
• het vergroot de kans op ongelijke beloning;
• het kan indirect discriminerend uitpakken.

Ons praktisch advies: doe het liever niet.

Conclusie

Wie loonstroken opvraagt bij sollicitanten begeeft zich op juridisch glad ijs. De AVG, het handhavingsbeleid van de Autoriteit Persoonsgegevens en het Europese kader wijzen allemaal dezelfde kant op: dit mag niet.

Wil je risico’s vermijden én professioneel werven? Richt je dan op transparante gesprekken over salarisverwachtingen en laat bewijsstukken liggen tot het moment waarop ze echt noodzakelijk zijn.

Dit blog is bedoeld als praktische juridische duiding. Geen individueel advies.

Verder lezen

  • Nieuws en blog
  • Agenda